Η τρίτη πατρίδα μου (Μέρος Δ)

      Είμαστε στο καλοκαίρι του 1977. Ένας
φίλος γιατρός έκανε το αγροτικό του,
στα πομακοχώρια της Ξάνθης. Προς τιμήν
του γιατρού λοιπόν, ένας χωριανός έσφαξε ουλάκι
(μικρό κατσικάκι) και τον κάλεσε. Και
κείνος πήρε μαζί του τον ξάδελφό του
και εμένα που ήμουν νίοφερτη στην Ξάνθη
να πάμε παρέα.

"Αύριο
πρωί, μου λέει, να πας στην αστυνομία να
βγάλεις άδεια”.

"Ορίστε;"

Και
όμως φίλοι μου στον δρόμο απ την Ξάνθη
προς το βορρά μετά από οκτώ χιλιόμετρα
ο δρόμος χωρίζεται. Αριστερά αν πας,
κατευθύνεσαι προς Σταυρούπουλη – Δράμα.
Δεξιά όμως στην αρχή του δρόμου για
Εχίνο και άλλα μικρά χωριά, υπήρχε
στρατιωτικό φυλάκιο με την περίφημη
“μπάρα” και για να περάσεις χρειαζόταν
ειδική άδεια απ την αστυνομία. Επιτηρούμενη
ζώνη! ήταν όλη η ορεινή περιοχή στα σύνορα
με την Βουλγαρία
και
στην οποία βρίσκεται το σύνολο σχεδόν
των χωριών των Πομάκων
!
Αυτή η μπάρα καταργήθηκε όταν Υπουργός
Άμυνας ήταν ο Γεράσιμος Αρσένης. Το
βράδυ μετά από ορισμένη ώρα δεν επιτρεπόταν
η είσοδος και η έξοδος και υπήρχαν
περιπτώσεις ετοιμόγεννες γυναίκες που
κινδύνευε και η ζωή τους ακόμα να μην
μπορούν να κατεβούν στην Ξάνθη…

Πήγα
λοιπόν και εγώ πρωί πρωί στην αστυνομία,
βγάζω άδεια, και το απόγευμα συναντιώμαστε,
και με το κατσαριδάκι του Πάρι ξεκινάμε.
Ενας απίστευτα στενός δρόμος! Στροφές,
λακούβες, χώμα, χαλίκι, άσφαλτος, το ένα
διαδέχονταν το άλλο χωρίς προειδοποίηση,
χωρίς σήμανση. Κάποτε φτάσαμε στη Μύκη,
το χωριό όπου ήταν το αγροτικό ιατρείο,
και καθίσαμε να πιούμε καφέ. Μία εικόνα
που θύμιζε δεκαετία του 50, με ότι νοσταλγικό αλλά και μίζερο σημαίνει αυτό. Πολλά
παιδάκια παίζανε δίπλα στον μικρό
χείμαρρο που διέσχιζε το χωριό. Και ένα
πανέμορφο τζαμί που θαρρείς και μπήκε
ένθετο από άλλη εικόνα. Με πολύ όμορφα
χρώματα και διακοσμήσεις. Έβγαλα τα
παπούτσια και μπήκα… εντυπωσιακό! σαν
να ήμουν αλλού.

Φεύγοντας
απ το χωριό πρόσεξα ένα εκκλησάκι!

"Μα
καλά,
ρωτάω, έχει και χριστιανούς το
χωριό;
"

"Οχι"

?????

Και
έτσι έμαθα οτι σε όλα τα πομακοχώρια
έχει και εκκλησάκια που κτίστηκαν επί
χούντας και ας μην υπάρχει ούτε ένας
χριστιανός (μάλλον σε μερικά υπάρχει ένας χωροφύλακας)

Το
σούρουπο φτάσαμε στον Κένταυρο όπου
ήταν καλεσμένος ο φίλος μας. Πάμε λοιπόν
σε ένα μαγαζάκι απίστευτο. Ούτε στις
παλιές ελληνικές ταινίες είχα δει κάτι
τέτοιο. Ολα σε ένα. Μπακάλικο, καφενείο,
χειροκίνητο τηλεφωνικό κέντρο,
ψιλικατζίδικο… Μερικά ράφια στρωμένα
με ξεθωριασμένα εμπριμέ χαρτιά,
φιλοξενούσαν τσιγάρα, ρύζι, κονσέρβες,
Τ
ide,
από
δυο τρία κομμάτια. Μια αυτοσχέδια
ξυλόσομπα στη μέση (πρώην βαρέλι) και δυο τρία τραπεζάκια
με τις αντίστοιχες καρέκλες, συμπλήρωναν
τον εξοπλισμό. Μία μικρή πόρτα και ένα
μεγαλούτσικο παράθυρο με αλλεπάλληλες
στρώσεις λαδομπογιάς που δεν ήξερες
πιο ήταν το αρχικό και πιο το τελικό
χρώμα. Είχε νυχτώσει βέβαια και όπως
γυρνάω το βλέμμα μου στο παράθυρο,
αντικρίζω μια εικόνα που δεν θα την
ξεχάσω ποτέ. Στα σκοτεινά τζάμια της πόρτας και
του παράθυρου ήταν κολλημένα πρόσωπα
με τα μάτια ορθάνοιχτα να με παρακολουθούν.
Μικρά παιδάκια και γυναίκες έβλεπαν το
μοναδικό θέαμα μιας κοπέλας με μίνι
φουστίτσα, να τρώει και να πίνει μόνη
της με μερικούς άντρες. Μια αεράτη και
άνετη θεσσαλονικιά, που προκαλούσε τα
σχόλια ακόμα και του πανεπιστημιακού
κύκλου με την αντικομφορμιστική της
συμπεριφορά, σε έναν άλλο κόσμο!

Καλά…
το ουλάκι που ήταν όλο για μας, ήταν
απίστευτα τρυφερό και νόστιμο. Και χωρίς
άλλα μπινελίκια παρά μόνον ψωμί και
ρετσίνα το τσακίσαμε. Και όταν επιστρέψαμε
στην Ξάνθη, αναρωτιόμουν ήταν αλήθεια
ή όνειρο όλα αυτά; Κρίμα όμως δεν υπάρχουν
φωτογραφίες να σας δείξω.

Η
μοναδική μας φωτογραφία σήμερα είναι
της μικρούλας που φοράει την χαρακτηριστική
στολή που την έχω δει μόνο στην Σμύνθη
και τη Μύκη. Ολες οι γυναίκες έχουν αυτή
τη φορεσιά για καλή. Ολες οι ποδιές είμαι
φτιαγμένες από αυτό το καρώ ύφασμα.

Τώρα
βέβαια δεν υπάρχει αυτό το κλίμα. Αν
πάτε ακόμα και στον Εχίνο που είναι μια
μικρή πόλη με τρία τεράστια τζαμιά και όπου
απαγορεύεται το αλκοόλ, θα δείτε τα
βράδια στον απόμερο δρόμο παλικάρια με
μηχανάκια να φιλιούνται με τα κορίτσια
τους. Όλα είναι φυσικά βέβαια, αλλά αυτό
που εγώ δεν μπορώ να βλέπω είναι η βρωμιά,
αποτέλεσμα της κατανάλωσης. Στο ποτάμι
που διασχίζει όλα αυτά τα χωριά θα δείτε
μέσα, κάθε είδους συσκευασία… κρίμα.

Και μία άλλη επίσκεψή μου στα πομακοχώρια θα μου μείνει αξέχαστη. Είμαστε και πάλι στον πρώτο χρόνο της εγκατάστασής μου στην Ξάνθη. Ηταν ένα ανοιξιάτικο σαββατοκύριακο, και ξεκινήσαμε με μια μεγάλη παρέα ξανθιωτών κυρίως, για τις Θέρμες. Είναι τρία χωριά με το ίδιο όνομα που οπως δείχνει το όνομά τους έχουν θερμά λουτρά. Μετά από εκεί είναι το τελευταίο χωριό η Μέδουσα. Κλείσαμε λοιπόν ενα σπίτι με ενοικιαζόμενα δωμάτια που στο ισόγειο είχε εστιατόριο. Αλλά όλα αυτά λειτουργούν μόνο το φθινόπωρο που έχουν επισκέπτες τα λουτρά. Έτσι πήραμε μαζί μας υλικά και μαγειρέψαμε στην κουζίνα του εστιατορίου. Μετά το φαγητό βγήκαμε τα πλύνουμε τα πιάτα έξω. Γύρω γύρω να υπάρχει ακόμα χιόνι, και από μια βρύση να τρέχει έτσι ελεύθερα ζεστό αχνιστό νερό!

Μα το μοναδικό θέαμα ήταν το βράδυ, όταν πήγαμε μια βόλτα με τα πόδια. Οι ελάχιστοι κάτοικοι του χωριού είχαν προ πολλού μαζευτεί στα σπίτια τους, και έτσι υπήρχε απόλυτη ερημιά, απόλυτη ησυχία. Ενας χωματόδρομος χωρίς φωτισμό, ένας πεντακάθαρος ξάστερος ουρανός και από παντού, όπως έτρεχαν ελεύθερα τα ζεστά νερά, να ανεβαίνουν υδρατμοί. Ενα θέαμα απόκοσμο και ονειρικό!

Από τότε πολλές φορές επισκεύτηκα τα πομακοχώρια, οποιος έρχεται στη  Ξανθη θέλει μια επίσκεψη σ αυτά. Μα τωρα πια δεν εχει καμιά γοητεία, γιατί η μισή ανάπτυξη βοήθησε βεβαια τους ανθρωπους αλλα πρόσθεσε και στοιχεία εκφυλισμού…

Οι άνθρωποι πάντως διατηρούν έναν σεβασμό… σεβασμό στον πατέρα που του φιλούνε το χέρι, σεβασμό στον επισκέπτη, σεβασμό στις παραδόσεις…

…για μένα όμως αυτος ο "σεβασμός" είναι στοιχείο υπανάπτυξης γιατί ψηφίζουν ότι προστάξει ο πατέρας! ετσι σε προεκλογικές επισκέψεις στα χωριά αυτά, συκώνονται όλοι όρθιοι, χαιρετούν με χειραψία, κερνάνε τσάι, ακούνε με προσίλωση, και εκεί που φεύγεις με τη σιγουριά ότι υπάρχει ταυτότης απόψεων, την επόμενη Κυριακή παίρνεις μόνο την ψήφο του εκλογικού αντιπρόσωπου 🙂


ΠΑΡΑΔΟΣΗ; σηκώνει μεγάλη συζήτηση, να ένα θέμα που θα άξιζε να το κουβεντιάσουμε…


Σήμερα 3-1-10 πήγα μια βόλτα ως το "9ο"…. και ιδού πώς είναι σήμερα το σημείο αυτό



και δίπλα απ όλα αυτά περνάει το ποτάμι μας, ο Κόσυνθος!





Advertisements

14 Σχόλια (+add yours?)

  1. 300
    Ιαν. 02, 2010 @ 17:58:48

    Γειά Σου ΔΙΔΑΚΤΩΡ!!!!!!!!!ΚΑΛΗ ΣΟΥ ΧΡΟΝΙά!!!!!!!!!!!Παιχνιδιάρικη.. : )………………………………………………Βαριέμαι να το διαβάσω……

    Απάντηση

  2. Thanasis-
    Ιαν. 02, 2010 @ 18:51:36

    Πολύ κατατοπιστικά όλα αυτά που μας είπες, και προκαλούν εναλλαγές συναισθημάτων …Αυτή η πατρίδα πολλά έχει "φορτώσει"σ’ αυτόν τον ταλαίπωρο λαό!!!!Τα περί κατασκευής χριστιανικών ναών στα μουσουλμανικά χωριά από την Χούντα μου θυμίζει την μισαλλόδοξη ιαχή του Παπαδόπουλου :"Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών"!!!!!Μαύρες εποχές …..Καλό βράδυ….

    Απάντηση

  3. iannis
    Ιαν. 02, 2010 @ 19:31:06

    Kαλησπερα Αγριαδ….Καλη χρονια να εχουμε!!!!!Δεν χορταινα να διαβαζω οτι μας περιεγραφες…Το οδοιπορικο σου…στην Ξανθη και τα Πομακοχωρια…ηταν το κατι αλλο!!Και οι εμπειριες σου…φοβερες!!δεν ηταν…λιγα ολα αυτα που εζησες!!Μου θυμιζεις πολυ εμενα…και τις εμπειριες μου..στα 18 μου…σε μια σοσιαλιστικη χωρα..που πηγα για να σπουδασω!!!Περιμενω την συνεχεια…Τα φιλια της Δωρας..και ολων μας!!Καλο βραδυ….και καλη χρονια!!!

    Απάντηση

  4. thalia
    Ιαν. 02, 2010 @ 21:30:43

    Γειά σου Αγριάδα μου….ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ.Φωτογραφίες δεν υπάρχουν αλλά η μνήμη …..φωτογραφική…………..Όλοζώντανη περιγραφή, μας ταξίδεψες και πάλι και το μυαλό δημιούργησεπλείστες όσες εικόνες.Νάσαι καλά, καλή σου νύχτα………..

    Απάντηση

  5. Αγριάδα
    Ιαν. 02, 2010 @ 22:43:20

    300 δεν διαθέτεις 300 δευτερόλεπτα; χα χα πες οτι είναι μάθημαΝαι Θαναση "Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών Καθολικώς Διαμαρτηρομένων" εμένα μους λες; όχι και "καθολικώς"….λίγοι πάντα αντιστέκονται. Αλλο θέμα αυτόΓιαννη, ισως σε πιάσει και σενα να θέλεις να τα αραδιάσεις στο χαρτί. Εμενα μου βγηκε χωρις να το καταλαβω. Επίσης φιλιά και ευχές στη Δώρα και τα παιδιάΘάλεια είναι πράγματι κα΄ποιες εικόνες στο μυαλό που είναι αδύνατον να μεταφερθούν, χαίρομαι αν το καταφέρνω καμιά φορά. Καλή Χρονιά, μόνο χαρές να έχει.

    Απάντηση

  6. Τheo
    Ιαν. 02, 2010 @ 23:07:19

    Θελω να σου πω οτι στην κυριολεξια το "ρουφηξα" το οδοιπορικο…..Η γραφη σου με καθηλωσε..αν και τα υπολοιπα που διαβασα και σε εκεινα υπηρχαν στοιχεια που με ενδιεφεραν,αλλα εδω το ξαναλεω η γραφη σου-αφηγηση ειναι καταπληκτικη..Σαν να διαβαζα καποιο βιβλιο…(και μια τετοια σκεψη δεν βλαπτει..δες το λιγο..)Κατα τα αλλα πιστευω οτι και τα δικα μας χωρια ετσι περιπου ηταν την δεκαετια του 60,και οχι 50 χρονια πριν το 1977…(μεσα στα χωρια συνγκαταλεγω και τον Κολινδρο..χαχα)Και εαν θα περασεις τα συνορα και ριξεις μια ματια σε χωρια της Βουλγαριας θα αντικρυσεις την ιδια κατασταση…οπως τοτε στα πομακοχωρια..Επισης δεν ξερω εως ποτε ισχυε,αλλα το 1985,που περασα απο Ξανθη Κομοτηνη,και Αλεξανδρουπολη,εκεινο που με παρεξενεψε ηταν οτι απαγορευοταν στους πομακους να ανοιξουν καταστημα…Και οσοι απο αυτους ηθελαν να ανοιξουν καποια επιχειρηση στην πολη,αναγκαστικα εβαζαν καποιον Ελληνα συνεταιρο για να μπορουν να παρουν εναρξη απο την εφορια,στο ονομα του συνεταιρου φυσικα..Για τις παραδοσεις του καθε λαου οπωσδηποτε,ειναι καλο να τις διατηρει…Οσο για τα τζαμια και τις Εκκλησιες το λεω και θα το βροντοφωναζω…..Φοβου τους απανταχου φανατικους…σε οτι και αν πιστευουν…

    Απάντηση

  7. Αγριάδα
    Ιαν. 03, 2010 @ 07:27:27

    Γεια σου Theo. Ναι πράγματι όχι μαγαζί αλλά ούτε οικοδομική άδεια μπορούσαν να βγάλουν. και έβλεπες ενα σπίτι να χωρίζεται και να ξαναχωρίζεται για να στεγάσει αδέλφια. Καλά τι λέμε, ούτε δίπλωμα οδήγησης καλά καλά….Δεν θυμάμαι πότε ακριβώς καταργήθηκαν αυτά, ας μας πει λεπτομέρειες ο Espectador..Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια, Χαρούμενο το 2010!

    Απάντηση

  8. Αγριάδα
    Ιαν. 03, 2010 @ 07:46:16

    Θυμήθηκα τωρα για να κάνουμε συμβόλαιο του σπιτιού, έπρεπε να πάρουμε έγκριση απο το ¨Γραφείο Πολιτιστικών Υποθέσεων" στην ουσία Υπουργείο Εξωτερικών και βέβαια για τους χριστιανούς ήταν τυπικό αλλά για μειωνοτικούς ήταν μια έγκριση που την έπαιρναν περιπου δέκα το χρόνο.

    Απάντηση

  9. Παύλος ο Γραικός..
    Ιαν. 03, 2010 @ 08:52:03

    Υπέροχο οδοιπορικό….Μας ταξίδευσες!!

    Απάντηση

  10. Bio-Μπαξές
    Ιαν. 03, 2010 @ 09:46:40

    Το σχόλιό μου είναι ακριβώς το ίδιο που άφησα και στο 3ο μέρος.Καλή χρονιά!

    Απάντηση

  11. espectador
    Ιαν. 04, 2010 @ 07:12:29

    Η αληθεια ηταν πολυ χειροτερη απ αυτην που περιγραφει η Αγριαδα μου. Ο χωρος της μειονοτητας στην Θρακη, ενω ειναι ενιαιος θρησκευτικα, εχει διαφορετικη πολιτισμικη και γλωσσικη προελευση. Οι Πομακοι ειναι σλαβοφωνοι. Οταν "ο κινδυνος" ηταν απο βορρα, τους μοιραζε το ελληνικο κρατος τουρκικα λεξικα για να "απαρνηθουν" την βουλγαρικη. Στην συνεχεια οταν ο κινδυνος εγινε "ανατολικος" αρχισε να προωθειται η επανακαμψη της γλωσσας τους με εκεινες τις γελοιες προσπαθεις για πομακικα λεξια. Μια γλωσσα ουσιαστικα ανυπαρκτη (μονο προφορικη μορφη εχει). Τελος αν προσθεσει κανεις και το περιφημο αρθρ. 19 που αφαιρουσε την ιθαγενεια για ψιλου (ετσι γραφεται ο ψιλος?) πηδημα π.χ. ταξειδι μιας εβδομαδας στο εξωτερικο και στην επιστροφη στα συνορα πληροφορουνταν ο ταξειδιωτης οτι του εχει αφαιρεθει η ελληνικη ιθαγενεια. Καποτε κυκλοφορουσαν στην Θρακη γυρω στις 3.500-4000 "φαντασματα", ανυπαρκτοι πολιτες δηλ. Και να σκεφτει κανεις οτι οταν καταργηθηκε επι τελους αυτο το απανθρωπο μετρο, απο τους πρωτους που διααρτυρηθηκαν για την καταργηση του ηταν και ο "σεβασμιωτατος" μητροπολιτης Ξανθης και Περιθεωριου. Αλλα ειναι πολυ μεγαλη αυτη η ιστορια. Ευτυχως σημερα ολα αυτα εχουν σιγα-σιγα παψει να ισχυουν και το μονο που ισχυει και τους "εξισωνει" σε μεγαλο βαθμο με τους "χριστιανους" συντοπιτες τους, ειναι η εγκαταλειψη της υπαιθρου, που ισχυει , ευχτυχως, για ολους 🙂

    Απάντηση

  12. espectador
    Ιαν. 04, 2010 @ 07:13:57

    Ξεχασα τις ευχες μου. Καλη χονια σε ολους σας, δημιουργικη, να συνοδευεται απο καλη υγεια και κουραγιο για τις δυσκολιες και κεφι για τις ομορφες στιγμες που σιγουρα θα υπαρξουν.

    Απάντηση

  13. vivi
    Ιαν. 05, 2010 @ 17:32:25

    Φοβερή περιγραφή, υπέροχο οδοιπορικό-χρονικό [όλα τα μέρη]! Πραγματικά γνώρισα μια περιοχή για μένα άγνωστη!Εύχομαι καλή χρονιά, με υγεια ευτυχία και ότι επιθυμείς! Καλή συνέχεια!

    Απάντηση

  14. Αγριάδα
    Ιαν. 07, 2010 @ 06:50:36

    Επίσης vivi! Καλή Χρονιά!Χαίρομαι που δίνω μια εικόνα

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: