Η 2η πατρίδα μου

Η
2η πατρίδα μου

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

1961
μια απριλιάτικη μέρα, μέρα σταθμός για
τη ζωή μου.

Χαράματα
με την οικοσκευή φορτωμένη σε ένα
φορτηγό. Ο μπαμπάς και η μαμά δίπλα στον
οδηγό και εμείς τα τέσσερα παιδιά με
τον θείο Λάκη στην καρότσα μαζί με τα
πράγματα. Την όλη διαδρομή δεν τη θυμάμαι.
Θυμάμαι όμως μπαίνοντας στη Θεσσαλονίκη
που μας είπε ο θείος να ξαπλώσουμε κάτω
γιατί απαγορεύεται κόσμος πάνω στην
καρότσα. Περνώντας απ την στρωμένη με
κυβόλιθους οδό Κασάνδρου, θυμάμαι τα
διώροφα σπίτια που είχαν όλα παντζούρια, ενώ στον Κολινδρό κανένα,
και τα έλουζε ο ήλιος. Ελάχιστες
πολυκατοικίες, και πολλά άδεια οικόπεδα.
Ήταν στο πρόγραμμα να φαρδύνει ο δρόμος,
και για την ώρα ήταν αλλού πολύ στενός
μόλις χωρούσε το φορτηγό και αλλού όπως
είναι σήμερα. Έτσι καθυστερούσαμε πολύ
και μείς το απολαμβάναμε, προπαντός
όταν περνούσαμε σύριζα απ’ τα ψηλά τα
παράθυρα . Είχα έρθει και άλλες φορές
στη Θεσσαλονίκη, αλλά φυσικά πρώτη φορά
με φορτηγό. Θυμάμαι την καρυδένια
ντουλάπα της μαμάς, γεμάτη με σκεπάσματα
και ακόμα, ελάχιστα άλλα ξύλινα έπιπλα, και μπόγους.

Τα
σιδερένια τα κρεβάτια έμειναν για άλλη
φορά, μα με τι μέσον να πάμε να τα πάρουμε
όταν αλλάξαμε σπίτι και είχαμε χώρο; Ο
μπαμπάς έλεγε λίγα πράγματα να πάρουμε
γιατί μάλλον θα ξαναγυρίσουμε στον
Κολινδρό, μα η μαμά, πρώτη και τελευταία
φορά την άκουσα να αντιλέγει, “ούτε
δεμένη δεν ξαναγυρνώ” . Κάπου κάπου ο
μπαμπάς πήγαινε στον Κολινδρό και η
αδελφή μου του παράγγελνε και έφερνε,
κάποια πράγματα που δεν ήταν απαραίτητα
αλλά ήταν όμορφα και μικρά, και μπορούσαν
να μεταφερθούν. Έτσι γλύτωσαν, γιατί αν
έμεναν σε ένα σπίτι που κατέρρεε συνεχώς
ή θα χαλούσαν ή θα περνούσαν σε ξένα
χέρια. Και χάρις στο μεράκι εμάς των
κοριτσιών υπάρχουν ακόμα. Όπως τα κάδρα
που κέντησε η μαμά όταν ήταν κοπέλα ή
μερικά σερβίτσια της γιαγιάς.


Ακόμα
υπάρχει και η ξυλόγλυπτη σφραγίδα
(σφλαστηρό) για τις βασιλόπιτες, που την
χρησιμοποιεί ακόμα η αδελφή μου, για
την τριφτή βασιλόπιτα που κάνει κάθε
χρόνο.


   Η
εγκατάστασή μας σε ένα καινούριο αλλά
πολύ μικρο σπιτάκι, με όμορφη αυλίτσα.
Απ έξω τα καμμένα, μια αλάνα όπου θα
χορτάσω παιχνίδι στα επόμενα χρόνια.

Οδός Κλεισθένους , αρ.8β, πάροδος Κασάνδρου.

   Το
σπιτάκι μας κουκλί. Με τρεχούμενο νερό,
με την τουαλέτα δίπλα στην κουζίνα με
εντοιχισμένο καζάνι για να βράζει η
πλύση, με ηλεκτρικό ρεύμα!!!! “τσακ του
κουμπί – πουφ του ηλεκτρικό”!!! Και
ηλεκτρικό σίδερο παρακαλώ, όχι με
κάρβουνα (σαν αυτό της φωτογραφίας) που το κουνούσε η μαμά για να
πάρει φωτιά.


Ζεσταινόταν πολύ; το έβγαζες
απ την πρίζα, κρύωνε; το ξανάβαζες! (ε!
όχι και με θερμοστάτη, μην τα παραλέμε)
Και ούτε να σου ξεφύγει κανένα καρβουνάκι
και να κάψεις το καλό το φουστάνι. Και
παγωνιέρα, πανέμορφη! Ξύλινη με μπρούτζινα
πόμολα και βρυσάκι. Ούτε ποντίκια, ούτε
γάτες να απειλούν το τυράκι μας. Και
ψωμί; κάθε μέρα φρέσκο. Μια τσάντα πάνινη
που έραψε η μαμά μόνο για το ψωμί, χωρούσε
τέσσερις μεγάλες φόρμες ημίλευκο. Τέτοιο
άρωμα, τέτοια ζεστασιά! δεν το χορταίναμε
το ψωμί. Γιατί στο χωριό, η μαμά
ζύμωνε
μια φορά τη βδομάδα, και προς το
τέλος όταν πια γινόταν σαν πέτρα, το
έκανε παπάρα για να μην το πετάξει.


    Σε
ένα σπιτάκι που αποκλείεται να έφτανε
τα 50 τετραγωνικά, ζούσαμε επτά άτομα
μαζί με τη γιαγιά που ήρθε αργότερα. Και
δεν μας έλειπαν ποτέ οι φιλοξενούμενοι.
Στο δωματιάκι μας είχε δυο ντιβάνια,
στο ένα η αδελφή μου, στο άλλο εγώ με
τον μεγάλο τον αδελφό και στο πάτωμα ο
δεύτερος αδελφός. Στη γωνία η ντάνα με
τα σκεπάσματα όμορφα διπλωμένα και
σκεπασμένα. Σε άλλο δωματιάκι η μαμά
και ο μπαμπάς, σ εναμισάρι ντιβάνι, η
ντουλάπα και η καινούρια ραπτομηχανή
του ποδιού. Μπαίνοντας στο σπίτι σε ένα
χώρο που χωρούσε μόνο το ντιβάνι της,
ένα τραπέζι και μερικές καρέκλες κοιμόταν
η γιαγιά.


Στην κουζίνα μωσαϊκό και στα
δωμάτια ολοκαίνουρια σανίδια με παρκέ. Τι πιο όμορφο και
πρακτικό για μας που ξέραμε μόνο τα
σανίδια 100 χρονών, που πατούσες το ένα
και σηκωνόταν το άλλο. Το ενοίκιο όμως,
500 δρχ. ακριβό για τα δεδομένα της εποχής,
αλλά ο μπαμπάς μεγαλωμένος στα πούπουλα,
(άσχετα αν χάθηκαν όλα σε ελάχιστο
χρονικό διάστημα, τα φάγανε οι γιατροί),
έλεγε εδώ ήρθαμε για καλύτερα, θα τα
βγάλουμε πέρα.

   Εδώ
επίσης ζεστάθηκε και το κοκαλάκι μας.
Στο τριώροφο πατρικό μου σπίτι, ζεσταίναμε
ένα δωμάτιο με μια σόμπα, το υπόλοιπο
σπίτι παγωμένο. Μα εδώ με μια σόμπα
ζεσταίνονταν ολόκληρο. Και όπως
κοιμόμασταν και όλα τα παιδιά σε ένα
δωμάτιο, απολαμβάναμε τη θαλπωρή.
Ξενυχτούσαμε κουβεντιάζοντας, προσπαθώντας
με τον Γιάννη να συλλάβουμε την έννοια
του απείρου.

   Ήταν
διακοπές του Πάσχα όταν φθάσαμε, και το
πρώτο που έκανε ο μπαμπάς ήταν να πάρει
εφημερίδα και να ψάχνει τις μικρές
αγγελίες για δουλειές. Ο αγώνας άρχιζε,
μα ήταν αγώνας με πολλές ελπίδες και
πολλές προοπτικές. Εδώ υπήρχαν δουλειές,
υπήρχαν σχολεία ημερησία και νυχτερινά,
τεχνικές σχολές, πανεπιστήμιο, υπήρχαν
βιβλιοθήκες, πολλά σινεμά, παραλία,….
και η Έκθεση που την ακούγαμε σαν κάτι
ονειρικό! Ήταν ο παράδεισος για μας τα
παιδιά, μα για τη μαμά άρχιζε ένας αγώνας
χωρίς άλλες επιλογές, απ τον οποίο βγήκε
σίγουρα νικήτρια.

    Μετά
το Πάσχα, σχολείο. Το 45ο δημ. σχολείο,
συστεγαζόταν με άλλα τρία, στο τεράστιο
κτίριο, γνωστό ως σχολείο του Μάνου στο
Κουλέ Καφέ, της άνω πόλης.


    Για
να πάω στο σχολείο περνούσα την οδό
Αθηνάς, παράλληλη της Κασάνδρου, μικρό
τμήμα της οποίας υπάρχει, γιατί αργότερα
δημιουργήθηκε η οδός Ολυμπιάδος. Ήταν
ένας δρόμος με σπίτια διαφορετικά απ
ότι της Κασάνδρου αν και ήταν τόσο κοντά
μεταξύ τους. Και μου έκανε εντύπωση που
είδα μια φορά μία ζωγράφο, να ζωγραφίζει
τα καφασωτά παράθυρα και τα σαχνισιά
ενός σπιτιού. Περνούσα και απ την εκκλησία
της Παναγίας της Λαοδηγήτριας (Λαγουδιανή),
όπου πήγαινα την Κυριακή στο κατηχητικό.


    Μου
άρεζε το κατηχητικό, αυτή η ομαδικότητα,
γιατί παίζαμε πολύ και κάναμε και θέατρο.
Θυμάμαι με συμπάθεια την κατηχήτρια
που μια φορά της λέω “γιατί κυρία να
πούμε όλη την παραβολή, αφού την ξέρουμε;
να πούμε μόνο το “δίδαγμα” και το
“ρητό”, φτάνουν αυτά. Για να προλάβουμε
να παίξουμε πολύ” …και όμως συμφώνησε!

    Στο
Κουλέ Καφέ επίσης, δίπλα στο σχολείο
ήταν ένα παράρτημα της δημοτικής
βιβλιοθήκης, από όπου δανειζόμουν
βιβλία. Στεγαζόταν σε ένα μικρό μαγαζάκι,
με ξύλινη τζαμαρία σε όλη τη πρόσοψη,
γκρίζα ξεφτισμένη λαδομπογιά και μια
μυρωδιά κιτρινισμένου χαρτιού και
τυπογραφικού μελανιού, που την έχω ακόμα
στη μύτη μου.

Άρχιζε λοιπόν η ζωή μου να έχει μεγάλο ενδιαφέρον….

Advertisements

18 Σχόλια (+add yours?)

  1. vivi
    Ιαν. 27, 2010 @ 00:58:02

    Όμορφες αναμνήσεις που με το εξαιρετικό σου ταλέντο μετατρέπονται σε απολαυστική και φοβερά ενδιαφέρουσα περιγραφή χρόνων και τόπων!Νάσαι καλά!

    Απάντηση

  2. Αγριάδα
    Ιαν. 27, 2010 @ 07:06:44

    Τώρα espectador θα προσέχεις το κάδρο που είναι πάνω απ το κρεβάτι σου "Χρόνια Πολλά"Θάλεια μου δίνεις θάρρος

    Απάντηση

  3. espectador
    Ιαν. 27, 2010 @ 07:25:29

    Ωχ πηγα να διορθωσω κατι και την πατησα…..Ελεγα λοιπον οτι αλλαζουμε σιγα-σιγα "ρολους" Εσυ γραφεις, εγω μαγειρευω. Μου αρεσουν αυτα που γραφεις και ομολογω οτι ακομη και μετα 32 χρονια που ειμαστε μαζι διαπιστωνω οτι υπαρχουν περιθωρια περαιτερω γνωριμιας μας.

    Απάντηση

  4. iannis
    Ιαν. 27, 2010 @ 09:02:10

    Kalhmera Agriada moy…Poso moy arese poy taxidepsa mazi soy…stis anamnhseis sou!!Gyrisa mazi soy kai go sto 1961…4 xronvn tote…opoy phga gia 1h fora sthn Thesalonikh…se kati syggeneis…Kai omos thimamai san tora thn agiou Dimitriou kalnterimi…..Emenan oi dikoi mou..Ioylianou kai Ag.Dimitriou…Ena spiti diorofo mesa se mian avli….me mia megalh xilini porta san eisodos ths avlis.Kathomoyn sto xagiati toy spitiou…pou proexihe apo to ktisma..kai parakoloyuoysa thn ligosti kinisi….telika…oso se diavazo..toso paratiro…posa koina stoixia exdoyn..oi zoes mas!!Kapos etsi..thimame..kai go ta prota xronia…ths zois mou..Ena prosfigiko xamospito..pou to thimamai me nostalgia..me dio domatia…kai oli h oikogeneia se ena….Sto allo domatio…h giagia..opou eixe xrisi kai trapezarias..kai kathistikou…Dyskola xronia..alla pote den ta xehname!!!Isos giayto ektimoyme afta poy exoyme!!!Thn kalhmera moy……

    Απάντηση

  5. Bio-Μπαξές
    Ιαν. 27, 2010 @ 09:44:44

    παλιές εποχές, παλιές φωτογραφίες, παλιά αντικείμενα….ποτέ ξεχασμένα και τόσο όμορφα δοσμένα…espectador, όσο ζεις μαθαίνεις!Φιλιά.

    Απάντηση

  6. Αγριάδα
    Ιαν. 27, 2010 @ 12:37:05

    Ωχ σημερα κανουμε οικογενειακώς λάθη. Βιβή μου ειχα διαβασει κατι της Θαλειας και σε μπερδεψα.

    Απάντηση

  7. Αγριάδα
    Ιαν. 27, 2010 @ 12:41:06

    Γιάννη! Ιουλιανού και Αγ. Δημητρίου γωνία; Απέναντι απ το 44ο Δημ.Σχολείο; που είχε και ένα καπελάδικο μπροστά; Καλά θα τα παίξω αν μου πεις οτι ηταν απ την κάτω μεριά της Αγ.Δημητρίου, η γωνία προς τον Αγ.Δημητριο. Εκει θυμάμαι κάτι συγγενείς ή απλώς πατριώτες. Χα χα ωραια ειναι ετσι.

    Απάντηση

  8. Αγριάδα
    Ιαν. 27, 2010 @ 12:42:44

    Βιβή συγνωμη

    Απάντηση

  9. Τheo
    Ιαν. 27, 2010 @ 13:51:46

    Ξυπνας αναμνησεις..που αν και πετρινα χρονια..εχουν αποτυπωθει στην μνημη μας τοσες μα τοσες ευχαριστες στιγμες…Καμαρουλες μια σταλια..και αγκαλιες τοσο μεγαλες που χωρουσε ο κοσμος ολος…Ετσι μεγαλωσε ολη η επαρχια τοτε..(αλλωστε και η Θεσσαλονικη μπορει να ηταν μεγαλυτερη απο τον Κολινδρο..αλλα δεν ηταν η σημερινη Θεσσαλονικη..)Παρε και μια"ναμνηστικη" γευση παρακατω…http://www.youtube.com/v/aWD93LrDjB4&hl=en_US&fs=1&rel=0&color1=0xe1600f&color2=0xfebd01

    Απάντηση

  10. vivi
    Ιαν. 27, 2010 @ 15:09:40

    Ούτε να το σκέφτεσαι!!!!!

    Απάντηση

  11. Thanasis-
    Ιαν. 27, 2010 @ 16:27:37

    Δεν είσαι κοντά μου ηλικιακά (είσαι νεώτερη) όμως τα βάσανα της δεκαετίας του 40 και του 50 συνεχίστηκαν και στην δεκαετία του 60….Η μετεμφυλιακή Ελλάδα από την Ορεστιάδα μέχρι το Τυμπάκι (με εξαίρεση τα 12άνησα) αιμοραγούσε και ο λαός προσπαθούσε να κλείσει τις πληγές του ,τις εποχές που εξωτερικές οικονομικές βοήθειες ,όπως το σχέδιο Μάρσαλ , τις εγεύοντο οι ολίγοι της πολιτικής εξουσίας και οι παρατρεχάμενοί τους!!!!Να είσαι καλά να μας θυμίζεις της δυσκολίες μιας σκληρής χρονικής περιόδου γιατί πολλοί έχουν άγνοια του τι διεδραματίσθη στην χώρα τότε……

    Απάντηση

  12. Αγριάδα
    Ιαν. 27, 2010 @ 19:04:52

    Πράγματι Θοδωρή και Θανάση, ήμουν πολύ μικρή για να τα νοιώσω τα χρόνια σαν "πέτρινα". Νομίζω έτσι μεγάλωνε όχι μόνο η επαρχία, ίσως στην Αθήνα τα πράγματα να ήταν πιο δύσκολα. Απ’ ότι έχουμε δει στον κινηματογράφο μα και στα τόσα βιβλία που έχουν γραφτεί για την Αθήνα, ολόκληρες οικογένειες ζούσαν σε κοινές αυλές, με κοινές κουζίνες και κοινή τουαλέτα. Μεταπολεμική – μεταμφυλιακή Ελλάδα.

    Απάντηση

  13. 300
    Ιαν. 27, 2010 @ 22:38:25

    Χαίρετε..!Ταξιδιάρα..

    Απάντηση

  14. thalia
    Ιαν. 27, 2010 @ 22:44:04

    Αχ βρε Αγριάδα πόσο πίσω με πήγες…………………………………………http://www.youtube.com/watch?v=xJapMujS-t4Γράφεις υπέροχα……………..ζωντανά………………Την γλυκειά μου καληνύχτα!!!!!!!!!!!!

    Απάντηση

  15. Georgia
    Ιαν. 28, 2010 @ 00:37:41

    αψογη περιγραφη…. οταν οι αναμνησεις ζωντανευουν μια γλυκεια νοσταλγια μας διεπει κ μας θυμιζει οτι μεσα στα δυκολα χρονια υπηρχε σεβασμος αγαπη για τον διπλανο μας το λεω για τι στη ιδια αυλη τη μοιραζομασταν 3 οικογενειες πολυ μικρη τοτε εγω αλλα υπαρχουν φωτο το οικογενειακο αλμπουμ……και οτι μου εχουν μεινει αμυδρα στη μνημη μου…καλο ξημερωμα φιλια πολλα καλη μου !!!!

    Απάντηση

  16. Αγριάδα
    Ιαν. 28, 2010 @ 07:18:21

    Θάλειατότε όλοι ψάχναμε τάχα "ποιοτική" μουσική, λίγο σνομπάραμε τον Καζαντίδη, αλλά όλοι σιγοτραγουδούσαμε "Μαντουμπάλα αγάπη γλυκιά μου…."

    Απάντηση

  17. Αγριάδα
    Ιαν. 28, 2010 @ 07:24:28

    Γεωργία, Το μοίρασμα τότε είχε άλλη αξία. Μου λέει ο άντρας μου πως στην ίδια αυλή τα ζεστά καλοκαίρια μοιράζαν το καρπούζιΗ μανα του ενός ήταν και μάνα του άλλουΚαι θυμάται πως μια κυρια μόνη, που δεν έτρωγε τη πέτσα απ το γιαούρτι της φώναζε κάθε μέρα ενα παιδί, με τη σειρά!

    Απάντηση

  18. Aeolos
    Ιαν. 28, 2010 @ 19:38:13

    Φίλη Αθηνά, θα συμφωνήσω με τη Γεωργία : η περιγραφή σου είναι υπέροχη. Εγώ να συμπληρώσω, ότι τη θεωρώ λογοτεχνική. Γιατί ταξιδεύει το μυαλό. Θα συμφωνήσω επίσης με το σχόλιό σου, ότι το μοίρασμα είχε άλλη αξία τότε. Μιλάμε για μια εποχή δύσκολη, μα αληθινή. Και αναφέρεσαι σε μια πόλη -τη Θεσσαλονίκη…- , όπου η περιγραφή αποκτά άλλη αξία. Γιατί είναι ένας τόπος – σταυροδρόμι πολιτισμών και λαών. Μια ζωντανή πόλη, με δυναμική και άλλη ομορφιά… Να είσαι καλά, φίλη Αθηνά. Δημιούργησες εικόνες εντός μου…

    Απάντηση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: